‘Rosa Boekdrukker verdient een plek in onze geschiedenis’

‘Rosa Boekdrukker verdient een plek in onze geschiedenis’
Vanaf links Shirley Brandeis, Werner Tillema en Paul Fennis kijken toe, terwijl Margreet Steltenpool de laatste hand legt aan het portret van Rosa Boekdrukker. Foto: Leen Visser
WEST Aan de Vancouverstraat 3-5 is sinds 1994 een openbare lagere school gevestigd die vernoemd is naar de Joodse verzetsstrijdster Rosa Boekdrukker.

WEST Aan de Vancouverstraat 3-5 is sinds 1994 een openbare lagere school gevestigd die vernoemd is naar de Joodse verzetsstrijdster Rosa Boekdrukker.

In de Tweede Wereldoorlog was Boekdrukker actief in het communistische verzet. Vanwege haar betrokkenheid bij de Februaristaking werd ze opgepakt. Boekdrukker was een van de twee vrouwen die werden berecht en ze viel op door haar ongenaakbare houding en hardnekkige zwijgen. Uiteindelijk kreeg ze een van de hoogste straffen opgelegd: 10 jaar.

Ze kwam in een Duits vrouwentuchthuis terecht, ze moest in een Duitse fabriek werken, belandde ook nog in concentratiekamp Bergen-Belsen en werd half mei 1945 in een tuchthuis in Hamburg bevrijd. Enkel jaren na de bevrijding verhuisde ze naar Palestina (Israël) waar ze trouwde en een zoon kreeg. Ze overleed in 1982.

Hollandse Jeanne d’Arc

Aan haar naasten liet Boekdrukker niets los over haar rol in het verzet, noch over de ontberingen tijdens haar jaren in gevangenschap. Haar zoon kwam pas na haar overlijden te weten wat zijn moeder heeft meegemaakt. In CPN-kringen wordt ze wel als een heldin herinnerd: vanwege haar onverzettelijke houding tijdens het proces beschouwden de communisten haar zelfs als de Hollandse Jeanne d’Arc.

De school die naar haar vernoemd is, staat vlak bij het huis aan de Griseldestraat waar Boekdrukker aan het begin van de oorlog woonde.

Shirley Brandeis heeft 2 kinderen op deze school is actief bij het onderwijsproject Oorlog in mijn Buurt in West. Voor dit project gaan basisschoolkinderen ouderen interviewen over de Tweede Wereldoorlog in hun buurt. Vorig jaar deed ze dat met leerlingen van de Rosa Boekdrukkerschool en begon het lesproject 13 november (de geboortedatum van Boekdrukker, red.) met een praatje over de vrouw waarnaar de school is vernoemd. ’Als ik Rosa in één woord moet omschrijven is dat dapper.’

Prikkelen

Het was Brandeis al opgevallen dat het portret dat jarenlang in de gang van de school hing, was verdwenen. Na afloop van de les prikte Brandeis een foto van Boekdrukker op aan de muur in de gang. ’Dat deed ik bewust, ook een beetje om te prikkelen.’

De stille boodschap kwam aan bij de schooldirecteur Werner Tillema. ’Hij pakte mijn hint vol enthousiasme op. We gingen brainstormen wat we het beste konden doen.’

Tillema wilde het goed aanpakken en liet een portret maken door lerares en illustratrice Margreet Steltenpool. Het idee is om dit portret met een korte uitleg aan de buitenkant van de school aan te brengen. Ook om te laten zien dat je kunt opkomen tegen discriminatie. Voor de verdere uitwerking werd Paul Fennis van ’Geef Straten een Gezicht’ in de arm genomen. Dit project is bedoeld om bewoners te laten ’kennismaken’ met de personen naar wie de straatnamen zijn vernoemd.

Met het eindresultaat is initiatiefneemster Brandeis zeer in haar nopjes. Het portret wordt dinsdag 13 november onthuld. ’Bij de onthulling zijn ook enkele Israëlische familieleden van Rosa aanwezig. Ze waren ontroerd door deze geste. Op deze manier krijgt Rosa een plek in onze geschiedenis. Dat verdient ze.’

Op www.historischarchiefdebaarsjes.nl/historie/rosa.html staat meer te lezen over Rosa Boekdrukker.