Ode aan tekenaar Yrrah in Persmuseum

Ode aan tekenaar Yrrah in Persmuseum
STAD – Nog net voordat het Persmuseum uit Amsterdam vertrekt en opgaat in Beeld en Geluid in Hilversum, is er aanvulling gekomen op de nog tot 18 juni lopende expositie van Peter van Straaten. Door een schenking van het werk van de tekenaar Yrrah (Harry Lammertink, 1932-1996) door zijn zoon Leander, heeft het museum aan de Zeeburgerkade een kleine expositie over deze bijzondere tekenaar ingericht.

STAD – Nog net voordat het Persmuseum uit Amsterdam vertrekt en opgaat in Beeld en Geluid in Hilversum, is er aanvulling gekomen op de nog tot 18 juni lopende expositie van Peter van Straaten. Door een schenking van het werk van de tekenaar Yrrah (Harry Lammertink, 1932-1996) door zijn zoon Leander, heeft het museum aan de Zeeburgerkade een kleine expositie over deze bijzondere tekenaar ingericht.

Yrrah maakte 40 jaar lang cartoons voor onder andere Het Parool, Vrij Nederland maar ook voor diverse buitenlandse bladen. Hij had als kind een zwakke gezondheid en was lang aan bed gekluisterd. Dit speelde samen met zijn ervaringen in de Tweede Wereldoorlog en zijn jeugd op de streng gelovige Veluwe, een grote rol in zijn werk.

Schaduwzijde

Zijn oeuvre van zo’n 7000 tekeningen laat een voorkeur zien voor de schaduwzijde van de mens, met thema’s als dood, religie, militarisme, ziekte en verval. Vaak worden dood en angst verbeeld met guillotines, galgen, elektrische stoelen en zolderbalken met een strop eraan.

Zijn werk werd regelmatig als choquerend ervaren en leidde tot lezersbrieven.

Hij werd beroemd om zijn extreem lage ’schuttersputjes-perspectief’, waardoor zijn figuren een bijzondere monumentaliteit kregen. In een interview in de Volkskrant zei hij hierover: ’Het effect van monumentaliteit probeer ik in mijn werk maximaal te benutten. Bijvoorbeeld om machtsverhoudingen tussen mensen, hun drang tot overheersing en vernedering, hun hypocriet gedrag of hun hulpeloosheid tot uiting te brengen.’

Dezelfde inkt

Peter van Straaten en Yrrah leerden elkaar in 1968 kennen bij Vrij Nederland. Ze werden vrienden en hadden grote bewondering voor elkaars werk.

Ze werkten ook samen, soms zelfs met hetzelfde pennetje en dezelfde inkt. ’Mijn vader werd er soms helemaal gek van dat Peter in een uur een tekening in Oost-Indische inkt helemaal af kon maken, terwijl hij nog niet eens klaar was met zijn eerste potloodschets’, zegt zoon Leander Lammertink.

Ook de verschillen in stijl zijn groot. Van Straaten ondersteunde zijn beelden met tekst, terwijl Yrrah koos er voor om de interpretatie bij de kijker te leggen.

Bovendien is de humor van Van Straaten doorgaans een stuk milder en toegeeflijker.

Toch past het werk van de tekenaars goed bij elkaar. ’Beiden houden ons nog steeds een spiegel voor over hoe wij met elkaar omgaan in relaties, politiek, religie en maatschappij.’

Gratis toegang

Lezers van De Echo hebben op vertoon van de krantenpagina gratis toegang tot deze expositie die nog tot en met 18 juni te bezichtigen is.

Tevens kunnen onze lezers meedingen naar een exemplaar van Zwart bloed, een boek in genummerde oplage met cartoons, interviewfragmenten en potloodschetsen samengesteld door zijn vrouw en zoon.

Om kans te maken op dit unieke boek moet je voor 30 mei een mailtje sturen naar: [email protected]

Zet in het onderwerp Boek Yrrah. Alleen e-mails met naam, adres en telefoonnummer doen mee.

Het Persmuseum is geopend van dinsdag tot en met vrijdag tussen 10.00 en 17.00 uur en zondag van 12.00 tot 17.00 uur.

Zie ook www.persmuseum.nl

Fotoverslag