Het Jopenvat

In de 'stad van de grachten' staan maar liefst 7364 antieke gebouwen. We zullen eens gaan kijken naar een aantal gedateerde huizen. De beste studie hiervan is een standaardwerk uit 1928. Het heet 'Amsterdamsche huizen 1600-1800' en is geschreven door ir. D.F. Slothouwer, architect. Het boek is geschreven rond de gedateerde huizen in Amsterdam. Er is een chronologische lijst opgenomen van gedateerde huizen. Het begint met 1605 en eindigt met het jaar 1789. Vervolgens is er een topografische lijst van gedateerde gevels. Die begint met de Oudezijds Achterburgwal en eindigt met de Zwanenburgwal. Het boek is uitermate zeldzaam en moeilijk te vinden.
Ons eerste gedateerde huis staat er overigens niet in. De datering is namelijk op een bijzondere manier aangebracht. Eén van de drie gevels kent muurankers in de vorm van cijfers: 1659. We praten over Sint Olofssteeg 8. Het steegje loopt van de Zeedijk naar de Oudezijds Voorburgwal. Het huisje - het is slechts zes meter diep - heeft een merkwaardige bijnaam: 'het huisje aan drie stegen'. Rechts loopt de Nieuwebrugsteeg, vooraan is de Sint Olofssteeg en links is het Wijngaardstraatje, dat jammer genoeg is afgesloten. Toch is het jaartal 1659 door het hek heen te lezen.
Het huisje heeft ook nog eens een naam: 'het Jopenvat'. Het is genoemd naar de gevelsteen, die op een tamelijk hoge plaats in de voorgevel zit. Jopenbier was en is nog steeds een speciaal soort Duits moutbier. Het huisje zal in die tijd bewoond zijn geweest door een bierhandelaar of er zal een tapperij hebben gezeten waar jopenbier werd geschonken.
Het huisje zal uit die tijd dateren en heeft in de 18e eeuw een nieuwe klokgevel gekregen. Het huisje op deze driesprong werd reeds in 1924 aangekocht door de oudste restaurerende instelling in Nederland: Vereniging Hendrick de Keyser.
Het monumentenhuisje werd in 1995 op vakkundige wijze - er is ervaring sinds hun oprichting in 1918 - gerestaureerd en vervolgens verhuurd aan liefhebbers van antieke huizen.