Virtueel van je angsten af

Drs Katharina Meyerbröker werkt als psycholoog bij de afdeling Klinische Psychologie van de Universiteit van Amsterdam en hoopt na dit onderzoek dr. voor haar naam te kunnen zetten. Haar promotieonderzoek richt zich op de behandeling van mensen met een paniekstoornis die is uitgelopen op agorafobie, beter bekend als pleinvrees of straatvrees. Meyerbröker: 'Deze mensen hebben een paar keer per maand een paniekaanval. Die duurt ongeveer tien minuten. Ze krijgen zonder aanleiding hartkloppingen, worden duizelig. Ze voelen zich enorm angstig en kunnen denken dat ze dood gaan. Als het gebeurt op een drukke plek, bijvoorbeeld op straat, in een winkel of de tram, is het wel logisch dat de paniekaanval wordt gekoppeld aan die situatie. Mensen gaan die situaties vermijden. Ze zoeken een veilige plek. Je spreekt van een stoornis als mensen hun leven aanpassen. Ze reizen bijvoorbeeld niet meer met de metro of tram of doen alleen zaterdagochtend om 9 uur boodschappen omdat het dan nog lekker rustig is in de supermarkt. Vanwege de fysieke klachten vermijden ze lichamelijke inspanning. Ze sporten niet meer.'

Het klinkt begrijpelijk en tegelijk tamelijk hopeloos. Maar Meyerbröker biedt hulp: 'Met een goede behandeling knapt 80% behoorlijk op. De bestaande behandeling is een combinatie van cognitieve gedragstherapie, waarin veel informatie wordt gegeven over wat er nu precies gebeurt in het lichaam, en het samen opzoeken van situaties die beangstigend zijn. Het nieuwe aan de behandeling in mijn onderzoek is dat ik niet naar een echt metrostation ga of een echte markt, maar dat het een virtuele 3D-wereld is. We hebben bijvoorbeeld een filmpje van het nieuwe metrostation Rokin dat nog in aanbouw is. De patiënt staat in de studio met een speciale bril op. Wij besturen de computer en kunnen de werelden zo druk maken als we willen. We meten voortdurend hoe angstig men is. Hartslag is daarvoor een goede indicator en ik vraag ook elke drie minuten hoe groot de angst is op een schaal van nul tot tien.'

Omdat het een wetenschappelijk onderzoek betreft, zal de helft van de groep in de echte wereld rondlopen en de andere helft in de virtuele. Dat wordt per loting bepaald. Het is de bedoeling dat mensen vier keer voor een gesprek komen en zes keer voor de 'live' situatie. Katharina Meyerbröker: 'Ik vind het heel menselijk dat ze bang zijn, daarom wil ik graag helpen. En dat kan, paniek gaat over. We bouwen de therapie geleidelijk op van makkelijker naar moeilijkere situaties en mensen leren om op een andere manier met hun angstgevoelens om te gaan. Maar je moet er doorheen. Eerst voel je je bang. Als je merkt dat er niets gebeurt, zakt de angst vanzelf af.'

Voor meer informatie en aanmelden voor een kennismakingsgesprek: bel het secretariaat klinische psychologie van de UvA, 5256810 (in de kerstvakantie afwezig) of mail naar: angstbehandeling-psy@uva.nl.