antivries

Zijn insecten anti-vries?

Met de extreme kou van de afgelopen tijd zie je heel weinig insecten. Je vraagt je af waar ze blijven. Veel mensen vragen zich af of een winter met langdurige strenge vorst een zomer zal brengen met weinig insecten. Het antwoord is: nee.

Insecten zijn koudbloedige dieren. Hoe warmer het wordt, hoe meer we ze zien en des te beweeglijker ze zijn. Bij kou worden ze juist trager. In de winter, als er geen bloemen meer zijn, sterven veel volwassen insecten. Voor hun dood hebben ze pakketjes met eitjes gelegd om zich te verzekeren van nageslacht.

Andere insecten sterven niet maar zoeken een beschut plekje op om te overwinteren. Overwinterende insecten kunnen heel lage temperaturen uitstekend overleven. Om het met hun reserves zo lang mogelijk uit te kunnen zingen, brengen ze bij het dalen van de temperatuur hun stofwisseling op een zo laag mogelijk niveau. Om bevriezing te voorkomen dikken ze hun lichaamsvloeistof in door veel te urineren. Hoe geconcentreerder de vloeistof des te lager het vriespunt. In het bloed van veel insecten zitten zoveel geconcentreerde zouten dat het vriespunt drastisch is verlaagd. Steekmuggen kunnen zelfs min 30 graden overleven. Eenmaal echt bevroren gaan ze wel dood.

Overwinterende rupsen zitten nu verstard op boomtwijgen. Een teer insect als de citroenvlinder overwintert als een verdwaald geel herfstblad tussen de stengels van verdorde bosplanten. Dagpauwogen overwinteren in bunkers en schuurtjes, koude maar beschutte plekken.

Bij kwakkelwinters ontwaken veel insecten door hogere temperaturen. Dat kost energie. Ze kunnen hun reserves niet aanvullen en sterven.

Cora Schipma, boswachter.