Groei Almere is haalbaar

Het afgelopen anderhalf jaar is onderzoek verricht naar de haalbaarheid van de 'Schaalsprong Almere 2030'. Deze 'Schaalsprong Almere 2030' omvat 60.000 nieuwe woningen en 100.000 extra arbeidsplaatsen. Almere moet uitgroeien tot een stad met 350.000 inwoners in 2030. Uit de verkenningen blijkt dat de groei kwantitatief, kwalitatief én financieel mogelijk is. Kwantitatief, omdat er meer dan voldoende ruimte is om 60.000 woningen te bouwen en 100.000 arbeidsplaatsen te realiseren. Kwalitatief, omdat bij uitvoering van de 'Schaalsprong Almere 2030' voldoende speelruimte bestaat om weloverwogen keuzen te maken, en om kwalitatieve eisen tot uitdrukking te brengen. Deze kwaliteitseisen zijn vastgelegd in de 'Almere Principles' (2008). Duurzaamheid is het kernbegrip dat doorwerkt in deze uitgangspunten voor een 'ecologisch, sociaal en economisch duurzaam Almere 2030'. De Almere Principles, en dan met name 'Koester diversiteit' en 'Ontwerp gezonde systemen', zijn ook in verschillende verkenningen maatgevend geweest. Ook financieel gezien is grootschalige groei mogelijk. De 'Schaalsprong Almere 2030' wijkt - in financieel opzicht - niet substantieel af van vergelijkbare projecten.

Bouwstenen

Het 'rekenen en tekenen', waar Almere en de betrokken partners zich intensief mee hebben bezig gehouden, heeft geresulteerd in een viertal bouwstenen: 'Masterplan Pampus', 'Drie Ontwikkelingsstrategieën voor Almere-Oost', 'Ruimtelijke bouwsteen voor het bestaand stedelijk gebied' en 'Van bouwstenen naar drie alternatieven'. In de rapporten zijn de bevindingen van de verkenningen opgenomen. De bouwstenen zijn gebundeld in de cassette 'Almere, stad van water en groen'.

Almere Pampus

Het 'Masterplan Pampus' focust zich op het aantonen van de haalbaarheid van de oorspronkelijke plannen van het Atelier IJmeer, waarin invulling werd gegeven aan het idee van een dubbelstad Amsterdam/Almere met een buitendijks Almere Pampus; een kwalitatief hoogstaand maritiem woon- en leefmilieu, het IJmeer als interstedelijke baai met eilanden, stranden, boulevards en (jacht)havens, een IJmeerverbinding als belangrijke schakel in de as Schiphol-Amsterdam-Almere-Lelystad en het Markermeer als natuur- en recreatiegebied.

Dit gebeurt aan de hand van drie varianten voor groei in westelijke richting: een kleine binnendijkse variant, een grote binnendijkse variant en een buitendijkse variant. De varianten verschillen in programma en dichtheid. In Almere Pampus is volgens deze varianten plaats voor 13.500 tot 40.000 woningen en 9.000 tot 34.000 arbeidsplaatsen.

Naast het feit dat de waarde van Pampus voor de ontwikkeling van de metropoolregio Amsterdam met deze verkenning is aangetoond, maakt de studie ook duidelijk dat de plannen van het Atelier IJmeer (technisch en financieel) haalbaar zijn. Uit berekeningen blijkt dat een IJmeerverbinding voldoende vervoerswaarde heeft bij een hoogstedelijke binnendijkse variant. Een buitendijks Pampus vergroot de vervoerswaarde van een IJmeerlijn. Een IJmeerlijn vormt een belangrijke schakel tussen Amsterdam-Zuid, IJburg en de Zuid-As, en is daarmee van belang voor de gehele regio. Een IJmeerlijn betekent een wederzijdse en ver(der)gaande verankering van de metropoolregio Amsterdam/Almere.

Uit het 'Masterplan Almere Pampus' blijkt verder dat Almere Pampus buitendijks kan samengaan met een ecologische schaalsprong van het IJmeer/Markermeer. Dit toont een gezamenlijk onderzoek -samen met de projectorganistie Toekomstvisie IJmeer/Markermeer, onder leiding van de provincies Flevoland en Noord-Holland- aan.

Almere moet op Almere Pampus financieel wel toeleggen, maar dat is volgens de onderzoekers een aanvaardbaar tekort, vergelijkbaar met het tekort per woning in een project als Amsterdam IJburg. Als de ontwikkeling van de oostkant van Almere een positief resultaat laten zien, kunnen de plussen en minnen van de schaalsprong tegen elkaar worden weggestreept.

Almere Oost

'Drie Ontwikkelingsstrategieën voor Almere-Oost' toont drie varianten voor de groei in oostelijke richting: Polderlandschap, Kernencomplex en Spiegelstad. Iedere variant legt een eigen relatie - en verhouding - tussen landschap en verstedelijking. De varianten voor Almere Oost bieden plaats aan 15.000 tot 40.000 woningen en 40.000 tot 60.000 arbeidsplaatsen. Het plangebied ligt voor een deel in de gemeente Zeewolde.

Belangrijke uitgangspunten die bij de verkenningen zijn gehanteerd zijn de noodzaak van differentiatie en adequate infrastructuur. De woningen en woonmilieus moeten voldoende flexibel zijn, zodat zij zich aanpassen aan veranderingen in de tijd. Een groot deel van de woningen (30 procent) moet in particulier opdrachtgeverschap worden gerealiseerd. Door de 'Schaalsprong Almere 2030' zal het autoverkeer fors toenemen. Een vergroting van de capaciteit van de weginfrastructuur is noodzakelijk. Dit geldt ook voor het openbaar vervoer: de aanleg van de Stichtselijn naar Utrecht. Naast ruimte voor wonen, werken en recreëren wordt in het gebied Almere-Oost ruimte gereserveerd voor toekomstige bijzondere grootschalige concepten.

Bestaande stad

Het rapport 'Ruimtelijke bouwsteen voor het bestaand stedelijk gebied' gaat in op de gevolgen en kansen die de groei aan de flanken van Almere voor de bestaande stad kan hebben. De vier onderwerpen die in het rapport worden geagendeerd zijn investeringen in het stadscentrum, de inpassing en aanpassing van bestaande infrastructuur, de vormgeving van overgangsgebieden tussen bestaande en nieuwe stad, en de concurrentiepositie van bestaande woon- en werkmilieus. Naast een beschrijving van effecten en kansen, wordt in het rapport aandacht besteed aan de maatregelen die de groei, met oog op de bestaande stad, in goede banen moeten leiden.

Alternatieven

In het rapport 'Van bouwstenen naar drie alternatieven' worden de resultaten van de verkenningen gebundeld, en wordt op systematische wijze de integratie van de bouwstenen vormgegeven. Deze eerste aanzet tot integratie leidt tot drie ruimtelijke alternatieven voor Almere: 'Almere Polderstad', 'Almere Waterstad' en 'Almere, stad van water en groen'. 'Almere Waterstad' legt het zwaartepunt van de Schaalsprong aan de westzijde van de stad. Almere richt zich hiermee op het water en op Amsterdam 'Almere Polderstad' is in veel opzichten het spiegelbeeld van 'Almere Waterstad'. De stad wendt zich naar het oosten, naar onder meer Utrecht, Amersfoort en Gelderland. In 'Almere, stad van water en groen' ontwikkelt Almere zich gelijkelijk in beide richtingen.